20/01/58 การจ ดหาประโยชน การจดหาประโยชน ในทร พย ส น 1 ข อบกพร อง การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส น 1. จ ดท าส ญญาเช าท ด นเพ ออย อาศ ย แต ผ เช าได ประกอบก จการร บฝากรถ และ ก อสร างอาคารแสดงส นค า 2. จ ดซ อรถฟาร มแทรกเตอร เพ อบร การไถนาให ก บประชาชนโดยเร ยกเก บเง น 3. ค างช าระค าเช าสระน าท งหญ าเล ยงส ตว (สระน าสาธารณะ) เพ อใช ท าน าประปา 4. จ ดเก บรายได ค าเช าท ด นไม เป นไปในอ ตราเด ยวก น 5. ให เช าอส งหาร มทร พย ไม ด าเน นการโดยว ธ ประม ลและไม ได ให สภาท องถ นอน ม ต 6. ก อสร างอาคารให สหกรณ ท าประโยชน โดยม ได ผ านการด าเน นการตามข นตอน 7. หล งอาคารส าน กงาน อบต. ให บ คคลภายนอกผล ตน าด มจ าหน ายให ก บประชาชน 2 1
20/01/58 ระเบ ยบและหน งส อส งการ การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส น 1. ระเบ ยบกระทรวงมหาดไทย ว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ อปท. พ.ศ. 2543 2. ระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการพ สด ของ อปท. พ.ศ.2535 และ ท แก ไขเพ มเต ม 3. หน งส อ ท มท 0413/ว 600 ลงว นท 27 เมษายน 2532 เร อง ซ กซ อม ความเข าใจเก ความเขาใจเกยวกบการตออาย สญญาเชา ยวก บการต ออายส ญญาเช า 4. หน งส อ ท มท 0413/ว 625 ลงว นท 1 พฤษภาคม 2532 เร อง การปร บปร งก จการประปาของหน วยการบร หารราชการส วนท องถ น 3 2
ข อบกพร อง การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส น ข อบกพร องท ตรวจพบ ข อเสนอแนะ 1. เทศบาลได จ ดท าส ญญาเช าท ด นเพ อใช อย อาศ ยก บผ เช าท ด น โดยท าส ญญาเช าเป น ระยะเวลา 3 ป ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทย ว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ องค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 และ ท แก ไขเพ มเต ม การท าส ญญาเช าด งกล าว เทศบาลได ก าหนดอ ตราค าเช าตามท คณะกรรมการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ เทศบาล/ส ขาภ บาล และท ประช มได ก าหนดให เทศบาล เก บค าเช าท ด น เพ ออย อาศ ยในพ นท 2. อบต. ได ม การจ ดซ อรถฟาร มแทรกเตอร เพ อบร การไถนาให ก บประชาชนในพ นท โดย เร ยกเก บเง นจากผ ขอใช บร การ ในป งบประมาณ พ.ศ.2556 ม การจ ดเก บรายได ประเภทรายได จาก ทร พย ส น และม การเบ กจ ายค าจ างเหมาบร การ พน กงานข บรถฟาร มแทรกเตอร 3. อบต. ม รายได จากค าเช าสระน าท งหญ า เล ยงส ตว (สระน าสาธารณะ) ซ งอย ในเขตพ นท อบต. ตามส ญญาเช าระหว าง อบต.ก บบร ษ ท เพ อเช าสระน าเป นท พ กน า ส าหร บใช ท า น าประปา จากการตรวจสอบพบว า อบต. ได ม การ จ ดท าส ญญาเช าสระน าจ านวน 2 สระ ในบร เวณ ท ด นประมาณ 220 ไร ค าเช าไร ละ 1,000 บาท ต อป เป นเง นค าเช าป ละ 220,000 บาท ก าหนด ระยะเวลา 30 ป ต งแต ว นท 1 มกราคม 2554 ถ ง 31 ธ นวาคม 2556 เป นเวลาครบ 3 ป แล ว แต ผ เช าได ม การช าระค าเช าให ก บอบต. เพ ยง แต จากการส งเกตการณ สภาพพ นท จร ง พบว า ผ เช า ได ประกอบก จการร บฝากรถ โดยม การก อสร างหล งคา เหล กม งกระเบ องบางส วนม งแสลนพลาสต กส ด า จ งม ใช เป นการอย อาศ ยตามส ญญาเช าท ด นท ท าก บเทศบาล ให ตรวจสอบว า ผ เช าได น าท ด นท เช าด าเน นการร บ ฝากรถ ต งแต เม อใด ให มาปร บปร งอ ตราค าเช าให เหมาะสมก บการท ผ เช าน าท ด นไปหาประโยชน ในธ รก จ ด งกล าว ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยด งกล าว ค าจ างเหมาบร การพน กงานข บรถฟาร ม แทรกเตอร ย งไม ม ระเบ ยบหร อหน งส อส งการของ กระทรวงมหาดไทยก าหนดแนวทางปฏ บ ต ไว ตามน ย ระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการร บเง น การเบ ก จ ายเง น การฝากเง น การเก บร กษาเง น และการตรวจเง น ขององค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2547 ข อ 67 ขอให ทบทวนการจ ดเก บรายได จากการ ให บร การรถฟาร มแทรกเตอร โดยถ อปฏ บ ต ตามระเบ ยบ กระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ใน ทร พย ส นขององค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ.2543 ข อ 25 ส าหร บค าจ างเหมาพน กงานข บรถยนต ขอให งดการ จ ายเง นด งกล าวต อไป การด าเน นการให เช าของ อบต. ไม ได ถ อปฏ บ ต ตาม ระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ใน ทร พย ส นขององค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ด งน 1. การให เช าอส งหาร มทร พย ไม ได ด าเน นการโดยว ธ ประม ลและไม ได ให สภาท องถ นอน ม ต เป นการไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหา ประโยชน ในทร พย ส นขององค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ข อ 6 (2) 2. การด าเน นการจ ดหาประโยชน จากอส งหาร มทร พย อบต. ไม ได ด าเน นการเสนอนายอ าเภอแต งต งคณะกรรมการ จ ดหาประโยชน จากทร พย ส นเพ อด าเน นการตามอ านาจ
ข อบกพร องท ตรวจพบ ข อเสนอแนะ 2 คร ง ๆ ละ 200,000 บาท ย งม ค าเช าค างช าระ อ กในป 2556 ซ งอบต. ช แจงว า ได แจ งให ผ เช า ด าเน นการช าระค าเช าด งกล าวแล ว 4. เทศบาลม ท ด นเพ อให เช าก อสร างอาคาร 2 แห ง โดยม อ ตราค าเช าอาคารค หาเด อนละ 45 บาท และเช าท ด นและอาคารพาณ ชย ค หาละ 100-400 บาทต อเด อน หน าท เป นการไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทย ว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นขององค กร ปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ข อ 15 3. อบต. ไม ได เร ยกเก บหล กประก นส ญญาเช าจาก ผ เช าเป นการไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทย ว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นขององค กร ปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ข อ 17 4. ส ญญาเช าไม เป นไปตามแบบต วอย างท ายระเบ ยบ กระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นขององค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ข อ 18 เช น อบต. ได ก าหนดค าเช าไว ในส ญญาเป นอ ตรา เด ยวในระยะเวลา 30 ป ตามต วอย างท ายระเบ ยบฯ ม การก าหนดอ ตราค าเช าเป นช วงระยะเวลาเป นแต ละป และการจ ดท าส ญญาของ อบต.ท จ ดท าไว ไม ม การระบ หล กประก นไว ในส ญญา ฯลฯ 5. การโอนส ทธ การเช าจากบร ษ ทหน งให ก บบร ษ ท สองไม ได เสนอสภาท องถ นเพ ออน ม ต และไม ได จ ดท า บ นท กข อตกลงการโอนส ทธ การเช าตามแบบท ายระเบ ยบ เป นการไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วย การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นขององค กรปกครอง ส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ข อ 20 (2) และข อ 24 การไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วย การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นขององค กรปกครอง ส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ด งกล าวอาจท าให ทางราชการ เส ยประโยชน ได ให อบต. ด าเน นการ ด งน ส งการเจ าหน าท ผ ร บผ ดชอบเร งร ดจ ดเก บเง นค าเช า ท ค างช าระให ครบถ วนโดยเร ว ในการจ ดหาประโยชน จากทร พย ส นด งกล าว ขอให อบต.ด าเน นการให ถ กต องตามระเบ ยบกระทรวง มหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ องค กรปกครองส วนท องถ น พ.ศ. 2543 ด งกล าว โดยเคร งคร ด การจ ดเก บรายได ค าเช าท ด น ไม เป นไปในแนวทาง เด ยวก น ซ งพ นท ให เช าบร เวณพ นท ตลาดเทศบาล เช นเด ยวก น และจากการเท ยบเค ยงการจ ดเก บรายได ค า เช าของส าน กงานธนาร กษ พ นท ท อย ผ นเด ยวก บท ด นของ เทศบาล อ ตราห องละ 170 550 บาท/เด อน
ข อบกพร องท ตรวจพบ ข อเสนอแนะ ด งน น การจ ดเก บค าเช าท ด นค หาละ 45 บาท ต ากว าค าเช าค หาละ 100-400 บาท และส าน กงาน ธนาร กษ พ นท 170-550 บาท อาจท าให เก ดความไม เป น ธรรมก บผ เช ารายอ น และท าให การจ ดเก บรายได ไม ม ประส ทธ ภาพ อน ง แบบส ญญาเช าต กค หาละ 45 บาท ย งไม ม การ เปล ยนแปลงให เป นไปตามต วอย างแห งระเบ ยบกระทรวง มหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ อปท. พ.ศ.2543 ข อ 18 เทศบาลควรพ จารณาทบทวนการก าหนดอ ตราราคา ค าเช า โดยน าราคาของส าน กงานธนาร กษ พ นท มา เปร ยบเท ยบราคาเพ อให เก ดความเป นธรรมและท าให การ จ ดเก บรายได ของเทศบาลม ประส ทธ ภาพน ารายได มา พ ฒนาท องถ นต อไป 5. การแบ งผลประโยชน ท เก ดจากการ บร หารจ ดการระหว าง อปท. ก บร านสหกรณ จ าก ด ก าหนดให ม การด าเน นการแบ ง ผลประโยชน ท เก ดจากการบร หารจ ดการบ าน อาคารส าน กงาน และร านค า อาคารบ านพ ก อาศ ย และห องพ กเร อนแถว บ านต นไม แบบบ าน แฝด บ นท กข อตกลง 2 ฉบ บ ได ก าหนด ผลประโยชน ท ร านสหกรณ ต องน าส งให ก บ อปท. ร อยละ 20 ของรายได ส ทธ ซ งร านสหกรณ ได แบ ง ผลประโยชน ให ก บ อปท. โดยม ได แนบหล กฐาน ประกอบรายร บ-รายจ ายของร านสหกรณ เพ อ ประกอบการตรวจสอบ อปท. มอบอาคารเร อนพ กต าง ๆ ให ก บร าน สหกรณ เป นผ บร หารจ ดการแทน อปท. โดยผ าน ความเห นชอบจากสภา อปท. และ ผวจ.แล ว ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการพ สด ของ อปท. พ.ศ.2535 และท แก ไขเพ มเต ม ข อ 155 น น ซ งการ มอบทร พย ส นเป นของ อปท. ให ก บร านสหกรณ แม อปท. จะด าเน นการตามระเบ ยบด งกล าวแล วก ตาม แต เน องจาก การมอบทร พย ส นม การก าหนดผลประโยชน ตอบแทน จ ง เป นการจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ อปท. ด งน น ข อตกลงด งกล าว อปท.จะต องด าเน นการต าง ๆ ให เป นไป ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหา ประโยชน ในทร พย ส นของ อปท. พ.ศ.2543 ข อ 6 สร ปว า การให เช าอส งหาร มทร พย ของ อปท.ให ด าเน นการโดย ว ธ ประม ล ซ งหาก อปท.ม ความจ าเป นหร อเพ อประโยชน ของทางราชการจะด าเน นการเป นอย างอ น โดยไม ต อง ด าเน นการประม ลก ได โดยได ร บความเห นชอบจากสภา ท องถ น และต องไม ข ดหร อแย งก บกฎหมาย แต ท งน ก ต อง ปฏ บ ต ตามระเบ ยบด งกล าว ข อ 15 ถ งข อ 25 อย างเคร งคร ด พ จารณาส งการให เจ าหน าท ผ ร บผ ดชอบตรวจสอบ หล กฐานประกอบการร บจ ายของร านสหกรณ ว าได น าเง น ส งถ กต องไปตามข อตกลงการแบ งผลประโยชน หร อไม เพ อร กษาผลประโยชน ของทางราชการเป นส าค ญ หาก อปท.เห นว าการด าเน นธ รก จโรงแรมหร อร สอร ท จ าเป นต องการผ ท ม ประสบการณ และน าเช อถ อ ควรจ ดให ม การประม ลเพ อให การจ ดหาประโยชน ในทร พย ส นของ อปท. เป นไปอย างถ กต องและเป นธรรม และเป ดให ม การ
ข อบกพร องท ตรวจพบ ข อเสนอแนะ แข งข นอย างเสร เห นควรพ จารณาทบทวนข อตกลง ด งกล าวให เป นไปตามระเบ ยบท เก ยวข อง 6. อปท.ก อสร างอาคารใช ส าหร บบร การ น กท องเท ยว ว ตถ ประสงค ในการก อสร างอาคาร ด งกล าวเพ อใช บร การน กท องเท ยวเน องจากม น กท องเท ยวมาเท ยวชมเป นจ านวนมาก จากการตรวจสอบ พบว า 1) อาคารด งกล าวก อสร างเป นร านค า ส าหร บจ าหน ายกาแฟสด และเคร องด มในบร เวณ ร สอร ท โดยก อสร างได รวมอ ปกรณ เคร องใช ใน การจ าหน ายกาแฟสดได ร บค าช แจงว า อปท.เป น ผ ด าเน นการจ าหน ายเอง 2) การน าส งเง นรายได ม การน าเง นรายได จากการจ าหน ายกาแฟสดมอบให อปท. โดยร าน สหกรณ เป นผ ส งมอบ ซ งเป นรายร บ การก อสร างอาคารเป นร านกาแฟสดเป นการ ด าเน นการไม เป นไปตามว ตถ ประสงค ของการก อสร าง และได มอบให ร านสหกรณ ไปจ ดหาประโยชน (ตาม เอกสารการน าส งเง นรายได ) โดยย งไม ได ผ านความเห น ขอบจากสภา อปท. และการอน ม ต จาก ผวจ. เป นการไม ปฏ บ ต ตามระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการพ สด ของ อปท. พ.ศ.2535 และท แก ไขเพ มเต ม ข อ 155 และ ระเบ ยบกระทรวงมหาดไทยว าด วยการจ ดหาประโยชน ใน ทร พย ส นของ อปท. พ.ศ.2543 พ จารณาส งการให แต งต งคณะกรรมการสอบ ข อเท จจร ง กรณ การก อสร างไม เป นไปตามว ตถ ประสงค ของการก อสร างและกรณ น าทร พย ส นของทางราชการไป ให บ คคลอ นท าประโยชน โดยม ได ผ านตามข นตอนตาม กฎหมายและระเบ ยบท กล าวถ งข างต น เพ อหา ผ ร บผ ดชอบตามกฎหมายท เก ยวข อง ส งการให เจ าหน าท ท ร บผ ดชอบเร งด าเน นการตาม ข นตอนของระเบ ยบด งกล าวโดยเร ว เพ อให การใช ทร พย ส นของราชการเป นไปอย างค มค าและถ กต อง 7. จากการตรวจสอบ พบว า บร เวณพ นท ด านหล งอาคารส าน กงาน อบต. ม อาคารซ งเป น ร านค ากล มบ คคลภายนอกและเป นท ผล ตน าด ม เพ อจ าหน ายให ก บประชาชนในพ นท เป นการด าเน นการเพ อให เก ดรายได โดยแสวงหา ก าไร แต องค การบร หารส วนต าบล ไม ได ด าเน นการตาม อ านาจหน าท ในการจ ดเก บค าธรรมเน ยมต างๆ เช น ค าใบอน ญาต ตามพระราชบ ญญ ต สาธารณส ข พ.ศ. 2535 ค าธรรมเน ยมจดทะเบ ยนพาณ ชย ภาษ ป าย และการใช ประโยชน จากทร พย ส นของ อบต. ขอให ผ บร หารและสภา อบต.ด าเน นการตาม อ านาจหน าท ในกรณ ด งกล าวให เป นไปตามกฎหมายและ ระเบ ยบท เก ยวข องโดยเคร งคร ด เพ อไม ให ราชการเก ด ความเส ยหายต อไป